rtl در WordPress.com و فارسی

By بهمنانه

حالا چرا WordPress؟!
- چون می‌توانیم از تمام نوشته‌ها، دسته‌بندی‌ها، پیوندها و برگ‌ها و تقریبا تمام وبلاگ‌مان نسخه‌ی پشتیبان (backup) به شکل XML تهیه کنیم.
- چون به آسانی می‌توانیم در وبلاگ جستجو کنیم.
- چون می‌توانیم برگ‌های جدیدی بسازیم.
* راهنمایی زیر را هنگامی نوشته بودم که پوسته‌ی Kubrick یک Bug داشت و هیچ پوسته‌ای سازگار با فارسی نبود. هم‌اکنون پوسته‌ی کوبریک با کمک سروش هم‌آهنگ و سازگار با فارسی شده است.


۱. راست به چپ (RTL)

ما نوشتن فارسی را از سمت راست شروع می‌کنیم و به چپ ادامه می‌دهیم، یعنی Right To Left می‌نویسیم. این راستا و جهت نوشتن ما برای خوانش درست و بهتر بسیار مهم است. بدترین مشکلی که در صورت رعایت نکردن این شیوه ایجاد می‌شود، این است که با وارد شدن یک یا چند واژه‌ی انگلیسی، ساختار متن ما به هم می‌ریزد. پس بهتر است همان‌گونه که بر روی کاغذ از راست به چپ می‌نویسیم، در وب هم Right To Left بنویسیم.

:: اگر از قالب پیش‌فرض وردپرس استفاده می‌کنیم… از آن جا که این قالب یک راه فرار برای دستورهای CSS دارد، می‌توانیم از روشی بسیار انعطاف‌پذیری استفاده کنیم که در ادامه به آن می‌رسیم.

:: اگر از قالب‌های دیگر و متنوع وردپرس استفاده می‌کنیم. باید در ابتدای هر نوشته دستور زیر را وارد کنیم؛

<p dir=”rtl”>

در انتهای متن خود وردپرس دستور را می‌بندد، پس نگران چیزی نیستیم.


۲. راست‌چین (Align Right)

ابتدای سطر برای ما سمت راست است، یعنی راست به چپ نویسی را از سمت راست صفحه شروع می‌کنیم نه چپ. به این ترتیب ابتدای سطرهای ما در یک تراز یا خط عمودی منظم خواهد بود و انتهای سطرها نامنظم. در صورت رعایت نکردن این شیوه ابتدای سطرها نامنظم می‌شود و ظاهری نامناسب به نوشته‌ی ما می‌دهد. دو آرایش دیگر نیز وجود دارد؛
یکی Justify که سطرهای نوشته‌ی ما را یک اندازه می‌کند، مثل همین ترتیبی در خط‌های این برگ می‌بینیم. دیگری وسط‌چین (Align Center) که متن را در وسط صفحه نمایش می‌دهد، یعنی فاصله‌ی سطرها از تراز عمودی راست و چپ صفحه به یک اندازه است.

:: اگر از قالب پیش‌فرض وردپرس استفاده می‌کنیم… در ادامه به آن می‌رسیم.

:: اگر از قالب‌های دیگر و متنوع وردپرس استفاده می‌کنیم. باید در ابتدای هر نوشته دستور زیر را وارد کنیم؛

<p align=”right”>

البته همین جا یک نکته را بگویم که چون از شیوه‌ی راست به چپ برای نوشته‌ها استفاده می‌کنیم، بهتر است از آرایش justify بهره ببریم. یعنی دستور این شکلی می‌شود؛

<p align=”justify”>

در انتهای متن خود وردپرس دستور را می‌بندد، پس نگران چیزی نیستیم.


۳. انتخاب قلم، اندازه و رنگ آن

شاید برای‌مان مهم باشد از چه قلم (font) و با چه اندازه‌ای برای نوشتن استفاده می‌کنیم.

:: اگر از قالب پیش‌فرض وردپرس استفاده می‌کنیم… در ادامه به آن می‌رسیم.

:: اگر از قالب‌های دیگر و متنوع وردپرس استفاده می‌کنیم. باید در ابتدای هر نوشته دستور زیر را وارد کنیم؛

<font face=”Tahoma” size=”2″ color=”black”>

به این ترتیب قلم ما «Tahoma» و اندازه‌ی آن «۲» (یا ۱۰pt) و رنگ آن «سیاه» می‌شود. باز هم یک نکته؛ اندازه‌ی ۱ همان ۸pt در Microsoft Word است و اندازه‌ی ۲ همان ۱۰pt می‌باشد و به همین ترتیب اندازه‌ی ۳ همان ۱۲pt می‌باشد و…
در انتهای متن خود وردپرس دستور را می‌بندد، پس نگران چیزی نیستیم.

پس جمع این سه دستور که باید در ابتدی هر نوشته (post) یا بهتر بگویم، در ابتدای هر پاراگراف وارد کنیم:

<p dir=”rtl” align=”justify”><font face=”Tahoma” size=”2″ color=”black”>



۴. ویرایش Sidebar

قلم و اندازه‌ی آن را در ستون کناری وبلاگ یا همان sidebar می‌توانیم به دل‌خواه‌مان تغییر دهیم.

:: اگر از قالب پیش‌فرض وردپرس استفاده می‌کنیم… در ادامه به آن می‌رسیم.

:: اگر از قالب‌های دیگر و متنوع وردپرس استفاده می‌کنیم. باید در منوی Sidebar Widgets از لیست Available Widgets، یک Text به بالای ستون اضافه کنیم و در آن دستور زیر را وارد کنیم؛

<font face=”Tahoma” size=”1″ color=”black”>

به این ترتیب قلم ما در ستون کناری وبلاگ «Tahoma» و اندازه‌ی آن «۱» (یا ۸pt) و رنگ آن «سیاه» می‌شود. در انتهای sidebar بهتر است Text دیگری باز کنیم و دستور را به شکل زیر ببندیم؛

</font>


۵. وارد کردن دستورهای دل‌خواه برای قالب پیش‌فرض

هرچند که وردپرس اجازه‌ی ویرایش فایل‌های css را نمی‌دهد ولی تیلدا ~ Tilde گرامی خلاقیت جالبی به خرج داده و درمان خوبی برای این قالب پیش‌فرض پیدا کرده است. در منوی Header Image and Color همان جایی که رنگ تیتر وبلاگ را می‌توانیم تغییر دهیم، اگر کلید Advanced را بزنیم، لیستی برای تغییر رنگ‌ها باز می‌شود که اولین گزینه (font color) از دستور css پیروی می‌کند و می‌توانیم دستورهای زیادی را به دل‌خواه در آن وارد کنیم. اگر ساختار بهمنانه را خوب نگاه کرده باشیم، تمام وبلاگ؛ تیتر، تاریخ و متن نوشته‌ها، نظرها و ستون کناری همگی راست به چپ و برای فارسی نوشتن ویرایش شده است. به دستور زیر برای نمونه توجه می‌کنیم. من از این دستور استفاده کرده‌ام و شما می‌توانید تغییرات خود را در آن اعمال کنید.

;} .entrytext, .entry, textarea {۱}
#headerimg a {۲}
#headerimg .description {۳}

.narrowcolumn h2.pagetitle {۴}

.navigation {۵}
.post h2 {۶}
.post h3 {۷}
.post small {۸}
.post {۹}

.narrowcolumn .postmetadata {۱۰}

#sidebar h2 {۱۱}
#sidebar ul ul, #sidebar ul ol {۱۲}
#sidebar ul ul ul, #sidebar ul ol {۱۳}
.textwidget {۱۴}
.textwidget a {۱۵}

.entrytext small {۱۶}

.commentlist {۱۷}
.commentlist cite {۱۸}
.commentlist p {۱۹}
.commentlist .alt p {۲۰}

#commentform input {۲۱}
#commentform small {۲۲}
#commentform textarea {۲۳}

در هر قسمت که با شماره مشخص شده، می‌توانیم با وارد کردن دستور دل‌خواه به نتیجه‌ی مورد نظرمان برسیم. برای نمونه به دستور زیر برای شماره‌ی ۱ توجه می‌کنیم؛

{direction:rtl; text-align:justify; font-family:Tahoma; font-size:10pt; }

* ۱. برای ویرایش متن نوشته‌ها
* ۲. برای ویرایش تیتر وبلاگ
* ۳. برای ویرایش نوشته‌ی زیر تیتر وبلاگ

* ۴. برای ویرایش تیتر برگ‌ها

* ۵. برای ویرایش تیتر نوشته‌ها در صفحه‌ی مخصوص به همان نوشته
* ۶. برای ویرایش تیتر نوشته‌ها در صفحه‌ی اصلی وبلاگ
* ۷. برای ویرایش تیتر نوشته‌ها در صفحه‌ی دسته‌بندی نوشته‌ها
* ۸-۹. برای راست‌چین کردن تاریخ نوشته‌ها

* ۱۰. برای ویرایش متن زیر نوشته‌ها
* ۱۱ تا ۱۵. برای ویرایش (Sidebar) ستون کناری

* ۱۶. برای ویرایش متنی که بین نوشته و نظرها می‌آید

* ۱۷ تا ۲۰. برای ویرایش (Comments) نظرها

* ۲۱ تا ۲۳. برای ویرایش فرم نظرخواهی



پ.ن:
شاید به جرات بتوانم بگویم؛ «فارسی را درست بنویسیم» تمام کلام من است در راستای درست‌نویسی فارسی برای این برگ‌های مجازی. پس بیایید با هم به دقت بخوانیم و توجه کنیم و خوب بنویسیم، که اگر فارسی زمزمه‌ای به نجوا سر می‌دهد، ما شیرین‌تر و رساتر نمایان‌اش سازیم.

شاد و رها باشید.